Iranian Futurist 
Iranian Futurist
Ayandeh-Negar
Welcome To Future

Tomorow is built today
در باره ما
تماس با ما
خبرهای علمی
احزاب مدرن
هنر و ادبیات
ستون آزاد
محیط زیست
حقوق بشر
اخبار روز
صفحه‌ی نخست
آرشیو
اندیشمندان آینده‌نگر
تاریخ از دیدگاه نو
انسان گلوبال
دموکراسی دیجیتال
دانش نو
اقتصاد فراصنعتی
آینده‌نگری و سیاست
تکنولوژی
از سایت‌های دیگر


جهانی شدن و آموزش و پرورش:حرکت به سوی شبکه های نوین ارتباطی

اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
Twitter Google Yahoo Delicious بالاترین دنباله

[12 Aug 2010]   [ سعید مذبوحی - مصطفی زارعی]


در آستانه ی ورود به قرن ۲۱، جهان با چالش های بسیاری در زمینه های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و آموزشی و مسائل مختص به هرکدام رو به رو شده است. یکپارچه شدن و عمومی شدن دنیا در بسیاری از مسائل که از آن تعبیر به جهانی شدن می کنند مسئولان کشورها را به چاره اندیشی برای عقب نماندن از این قافله مجبور کرده است. در این مقاله سعی بر آن است تا ابعاد جهانی شدن، تأثیرات آن و نقشی که آموزش و پرورش در این میان به عهده دارد را مورد بررسی قرار دهیم.

دنبال کردن سیر تربیتی جوامع بشری و راهکارهایی که در هر مقطع و متناسب با شرایط هر زمان انتخاب کرده اند، می تواند در فهمی همه جانبه از تعلیم و تربیت خود را اساساً در نهاد خانواده انجام می داد و ارزش ها و سنت های خویش را به نسل بعد منتقل می ساخت.

با پیشرفت بشریت در جنبه هایی چون محافظت از خود، یادگیری چگونگی فراهم آوردن غذای بیشتر و بهتر، یادگیری چگونه با همدیگر زیستن و مشارکت داشتن و ابعاد دیگر کم کم به مسئله ی تعلیم و تربیت اهمیت بیشتری داده شد و نهادهای تعلیم و تربیت که نظام آموزشی امروزه تکامل یافته ی آنست به وجود آمدند. در واقع نهادهای خاصی متولی این امر شدند و برنامه ریزی و طراحی آن را عهده دار گردیدند. تعلیم و تربیت جدید و نگرش علمی به آن که محصول قرن بیستم است با گذر زمان تغییرات گوناگونی را به خود دیده است.

مکاتب گوناگون یادگیری (رفتار گرایی، شناخت گرایی و اخیراً ساختن گرایی)، مکاتب فلسفی مدرنیسم، پست مدرنیسم و ... نگرش ها و برنامه ریزی های تربیتی را تحت تأثیر خود قرار داده و آن ها را دگرگون ساخته اند. تا این که در دهه های اخیر از پدیده هایی چون جهانی شدن، دهکده ی جهانی، شبکه ی وب، فناوری اطلاعات و ارتباطات و غیره صحبت به میان آمد و دوباره دست اندرکاران آموزش را به تفکر واداشت که همچون سایر پدیده ها دو جنبش مخالف و موافق در برابر آن قد برافراشتند. در این مختصر نوشته، قصد داریم به بررسی پدیده ی جهانی شدن، تأثیر آن بر آموزش و نقش آموزش در برابر آن بپردازیم.

همبستگی، وابستگی و ارتباطات انسان ها در عرصه ی اجتماعی با یکدیگر، از نمودهای بارز این پدیده اند. به واقع امروز در کمتر از یک ساعت خبر واحد در تمام کره ی زمین پخش شده و به کنش و واکنش افراد می انجامد. در چند دقیقه صدها قرار داد تجاری در سطح کره ی زمین به وقوع می پیوندد و هزاران مقاله و نشریات علمی در سراسر جهان بین طالبان علم مبادله می شود.

پدیده ی جهانی شدن بسیاری از مفهوم ها همچون خانواده، فرهنگ، دین، سرزمین، مرزها، دولت ها، اقتصاد و غیره را به مبارزه می طلبد و همه ی این ها دوباره باید مورد تعریف قرارگیرند. به همین تناسب بسیاری از امور مورد چالش قرارگرفته اند و از بنیاد در حال دگرگون شدن هستند. به عبارتی دقیق تر می توان گفت که جهانی شدن در سه بعد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی صورت گرفته است. اما نباید فکر کنیم که این پدیده خلق الساعه بوده و در یک روز یا یک سال به منصه ی ظهور رسیده است، بلکه این امر خود مرحله ی نوین در مسیر تکامل سرمایه داری است. در این مسیر آموزش و پرورش نیز مستثنی از سایر امور نیست و در خلاء به رشد و توسعه دست نمی یابد. و به مانند دیگر نهادهای اجتماعی تحت تأثیر دنیای بیرون و محیط پیرامون دگرگون می شود.

به عبارتی در برخورد با جهانی شدن دچار تأثیر و تأثر شده است و بسیاری از مفهوم های آن دوباره مورد بازنگری و باز تعریفی قرار گرفته است. جهانی شدن باعث شده است که دیگر به آموزش وپرورش به عنوان نهادی دانش افزا که دانش آموز پس از ورود به آن همچون حافظه ای یک سری اطلاعات در آن ذخیره شده و در برونداد از این نظام آن ها را مورد استفاده قراردهد نگاه نمی شود. دیگر به معلم همچون فردی که منبع اطلاعات است و باید آن ها را به ذهن دانش آموز سرازیر سازد نگریسته نمی شود. دانش آموز فردی نیست که وظیفه ی وی نشستن سرکلاس درس و منفعلانه گوش دادن به معلم باشد. دیگر امر یادگیری صرف دانستن مجموعه ای از اطلاعات و قواعد و فرمول ها نیست بلکه به امر یادگیری به عنوان فرایند و علاوه بر یادگیری برای دانستن، به یادگیری برای انجام دادن و در کنار دیگران زیستن هم بها داده می شود.

در این نظام جدید، نیروی کار تعریف جدیدی به خود می گیرد، چشم اندازهای شغلی دائماً دگرگون و دشوارتر می شود، پایه های اشتغال تمام وقت، ارزان و شرایط ناامن شغلی کاملاً متداول می شود. نیازمندی های اشتغال در شرایط و کشورهای مختلف و در بازارهای جهان رو به فزونی می گذارد و نیازهای فزاینده ی دانش کامپیوتری و مهارت های پیشرفته ی اجتماعی و ارتباطی و سازگاری با محیط های متنوع شغلی به شدت گسترش می یابد.

نیروی کار می بایست دارای مهارت های چندگانه و از نظر روانی و اجتماعی سازگار و آماده ی خطرپذیری باشد، این نیروی کار که کاستلز(۱۹۹۹) از آن به عنوان نیروی کار خود برنامه ریز، در مقابل نیروی کار عمومی تر نام می برد، نیازمند به ظرفیت دست یابی به سطوح بالاتر آموزشی است. در این شرایط نظام های آموزشی باید میان مفهوم آموزش و مهارت ها تمایز قائل شوند، تحولات تکنولوژیک و شکستن ساختارهای اشتغال در سازمان های بزرگ و کوچک اقتصادی و اجتماعی، مهارت هایی را به سرعت منسوخ و مهارت های جدید را مطالبه می کنند، که به این ترتیب آموزش با حفظ کردن دانش و تلنبار کردن مطالب، متفاوت خواهد بود. از این دیدگاه، آموزش فرایندی است که از طریق آن، مردم و نیروی کار توانایی و ظرفیت بازتعریف و نوسازی پیوسته ی مهارت های لازم برای یک امر معین و مهارت در دسترسی و استفاده از منابع یادگیری این مهارت ها را به دست می آورند.

در این دگرگونی بهره وری و توان مانده گاری در دنیای پر از رقابت و همچنین سازگاری با تغییرات، در جامعه ای که به طور شبکه ای تمامی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی به طور همزمان با یکدیگر متعامل و در حال تغییر و تحول دائمی هستند، شرط بقا و حیات است.

تغییر و اصلاح آموزش و پرورش با انطباق جهانی شدن، نیازمند اقداماتی است که خود دال بر تأثیر پذیری آموزش و پرورش از جهانی شدن است. از جمله اصلاح هدف های کلی و عینی در برنامه ی درسی، بسط محتوای آموزش جهانی به آن اندازه که در برنامه ی درسی منعکس شود، تقاضا برای آموزش جهانی برای گروه های درون و برون مدرسه ای (hendix,۱۹۹۸,p۲۸) حرکت به سوی یادگیری مادام العمر برای همه، حرکت به سوی آموزش از راه دور و یادگیری پراکنده، حرکت به سوی نهادینه کردن استفاده از شبکه های ارتباطی در آموزش وپرورش (brunner,۲۰۰۰۰,p۱۴۵) تعریف مجدد نقش های معلم، مدیر، دانش آموز، آموزش دیجیتالی و ...

آموزش و پرورش در چارچوب جهانی شدن در مورد مسائل اقتصادی نیز دو نقش عمده بر عهده دارد: از یک طرف افزایش بهره وری نیروی کار و در نتیجه ایجاد توان رقابتی در بازارهای بین المللی، و از طرف دیگر نقش بسیار مهم آن در جذب سرمایه های بین المللی و انباشت سرمایه (شاهپور اعتماد، ۱۳۷۹)

در مواجهه با امر جهانی شدن می توان به دو صورت عمل کرد، یا دست روی دست گذاشت و منفعلانه نظاره گر تغییرات بود، یا به صورت فعال درگیر این امر شد.

در مورد مسائل فرهنگی نیز همانگونه که ذکر شد، این پدیده، نظم، اخلاق، سنت ها و فرهنگ ها را به مبارزه می طلبد و اگر به صورت منفعلانه با آن برخورد کنیم نتیجه از قبل مشخص است. بنابراین در این زمینه استراتژی برتر اینست که نقاط مثبت و عناصری از فرهنگ ها و اجزایی که جنبه ی جهان شمولی دارند را شناسایی کرده و آن ها را در برنامه ی درسی بگنجانیم. از طرف دیگر هویت گذشته و سنت ها و فرهنگ خود را نیز در کنار آن وارد برنامه ی درسی کرده و بر آن تأکید کنیم. امری که می تواند از مستحیل شدن فرهنگ خودی در فرهنگ جهانی جلوگیری کند و در عین تشابهات، تفاوت ها را نیز ارج نهیم.


سعید مذبوحی - مصطفی زارعی



مطلب‌های دیگر از همین نویسنده در سایت آینده‌نگری:


منبع:


بنیاد آینده‌نگری ایران



چهارشنبه ۱ آذر ۱۳۹۶ - ۲۲ نوامبر ۲۰۱۷

دانش نو

+ فهم سواد اطلاعاتی 

+ نظریه سواد رسانه ای در گفتگو با دکتر هاشمی 

+ در سال جدید مهندسی نرم‌افزار را جدی‌تر دنبال کنیم حمیدرضا تائبی

+ باید که لذت آموختن را دوباره بیاموزیم پوریا ناظمی

+ انقلاب هوش مصنوعی و تاثیر آن بر جامعه و شرکت ها 

+ توانمند باشید، تا عرصه را به سایرین واگذار نکنید حمیدرضا مازندرانی

+ وجود یخ در مدار استوای مریخ 

+ ظهور «ابر انسان‌ها» طی ۲۰ سال آینده 

+ دانشمندان به استقبال مهمترین پرسش های بشر می روند! 

+ آینده پژوهی و انواع آینده. محسن گرامی طیبی

+ ضریب رشد استارتاپ‌های ایرانی، بالاترین در منطقه نزدیک به متوسط جهانی 

+ نگاه تان به آینده است یا اکنون؟ 

+ اینجا همه آدم‌ها این‌جوری نیستند* مهدی صنعت‌جو

+ بدرود سیارۀ زمین؟ لورین رابینسون

+ تهدیدات اینترنت اشیا 

+ آینده‌ بانکداری‌ چگونه‌ خواهد‌ بود؟ 

+ نفس‌تنگی فرهنگی در جامعۀ ناخوانای معاصر نعمت‌الله فاضلی

+ ضرورت تقویت حافظه سازمانی سیداحمد ابراهیمی

+ دانشگاه چیست؟  رضا داوری اردکانی

+ تشخیص زودهنگام بیماری انسداد عروق قلبی ممکن شد 

+ آیا موسیقی می‌تواند یک زبان باشد؟ کریستوفر بارتل، ترجمه سید جواد فندرسکی ، محمد رجبی

+ انسان‌شناسی هنر به روایت ناصر فکوهی/ هنر به تبعیت از سلیقه بازار در حال نابودی است 

+ چرا مغز آرام خلاق تر است؟ 

+ خلاقیت واقعا یعنی چی؟! 

+ نقش ها و کارکردهای کلیدی ارتباطات 

+ موانع ارتباطات میان افراد 

+ تاثیر فناوری اطلاعات بر سازمان، جامعه و فرد- 

+ هوش مصنوعی ترسوها را درمان می‌کند . فناوری در مسیر کمک به بیماران حمیدرضا تائبی

+ آینده پژوهی یا آینده نگاری یا …؟ 

+ تاملاتي در روشنفكري موسي اكرمي

+ اینترنت، کنکاش گاهی جدید؟ بخش دوم عرصه ی همگانی و آرای عمومی: از نشریات تا اینترنت 

+ رویکردها و ابزارهای نوین موثر در آینده پژوهی هوشمندی کسب‌و‌کار فرشاد وحیدپور

+ فرزندان ما مرد عنکبوتي را بهتر مي‌شناسند  ابوذر سيفي‌کلستان

+ اخلاق جانشین قدرت رضا اسمخاني

+ رویکردی انسان شناختی به: گفتمان میراث طبیعی و گردشگری روستایی مرتضی رضوانفر

+ تغییر فرهنگی با رفتار رهبران سازمان شروع می‌شود مترجم: احسان زائری

+ دامنه و هزینه های تغییرات اجتماعی داوود نادمی

+ آینده‎اندیشی: توصیه‎ای دوستانه یا ضرورتی انکار ناپذیر.؟ 

+ ظرفیت های تقویت همبستگی اجتماعی 

+ نظریه‌های ارتباطات توسعه سرینیواس آر ملكات

+ در کمتر از یک دقیقه بیشترین تاثیر را در اولین ملاقات خود داشته باشید! مهسا قنبری

+ ماشین‌های هوشمند و بازتعریفی تازه از نقش کارکنان دانش‌محور حمیدرضا تائبی

+ پیش‌نیازهای نوآوری در کشور. سیدهاشم هدایتی

+ عقل و توسعه یافتگی حسین عرب

+ آینده، اکنون است  آرش بصیرت

+ آینده پژوهی به کجا خواهد رفت؟ 

+ ابزارهای توسعه هوش تجاری در سازمان مهندس پدیده فدائی فرد

+ دانش، پلی به سوی توسعه. دکتر غلامحسین عبیری

+ کوشش برای ساختن جهانی باهوش‏تر. 

+ نوگرایی قدیمی و نو  گفت‌وگو با سیدجعفر مرعشی

+ تئوري سازمان در عمل. 

+ سازمان هاي هزاره سوم 

+ دیدگاه های سه گانه درباره محرک های آینده نگاری 

+ به صدها تحلیل‌گر اطلاعات نیاز داریم! 

+ چگونه براي نوجوانان کسب و کار ایجاد کنیم؟ تونی مارتین

+ چرا گاهی محاسبات فعالان اقتصادی با واقعیت منطبق نمی‌شود؟ محسن رنانی

+ آیا توفانی سازنده در راه است!؟ 

+ 4 راهکار برای مشارکت کارمندان در خلق ایده‌های نو 

+ نقش الگوی ذهنی در موفقیت کامران فرنیان همدانی- علی توکلی یرکی

+ چالش ­های فلسفی نظریه کوانتوم استاندارد 

+ از اشتباه فیلسوف هم باید درس آموخت 

+ بوته سوخته 

+ دانش آینده یک نیاز ملزم برای بشر امروز است‌ 

+ ما آموزش می دهیم, اما دانش آموزان یاد نمی گیرند 

+ باید از قاره ششم بیشتر بهره​مند شویم . فرانک فراهانی جم

+ شناسایی و خوشه‌بندی سامانه‌ها و ابزارهای مدیریت دانش شخصی عاطفه شریف ، رضوان حسین قلی زاده

+ بررسی زیرساخت‌های مدیریت دانش و تأثیر آن بر هوش سازمانی در پژوهشگاه‌های‌ وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری محمدرضا شکاری ، محمدرضا اسمعیلی گیوی ، حمید کشاورز

+ اثربخشی پژوهش های علمیِ داخلی بر شاخص های توسعه ی ایران آقای وحید احسانی ، دکتر موسی اعظمی، دکتر سیّد محمّد باقر نجفی ، دک

+ ویژگی‌های بایسته معلمان در بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری مدارس هوشمند 

+ پاسخ بنیادین به یک سؤال دیرین: چرا ما ایرانیان در مسیر توسعه درجا زده ایم؟ دکتر محسن رنانی

+ وقتی از دانش بنیان حرف می زنیم از چه چیز حرف می زنیم سیدرضا علوی

+ نوآوري باز انقلابی نوین در پارادایم نوآوري الهام سهامی

+ چشم انداز به عنوان روش آینده پژوهی 

+ در جستجوی الگوی نوین یادگیری­زدایی سازمانی[1] 

+ رابطه هوش و مقدار توانایی حقیقی‌تان 

+ جامعه شناسی امروز ... sociology دکتر علی اصغر سعیدی

+ پروژه «صفر» هاروارد برای چگونه اندیشیدن علی ذوالفقاریان

+ اگر خواهان تغییر هستید شما باید خود تغییر باشید 

+ ضرورت تغییر و تحول و موانع موجود در سازمان های دولتی و نیمه دولتی 

+ تغییر و تحول مثبت در سازمان 

+ تغییر و تحول سازمانی ، مقاومت در برابر تغييرات و راههاي غلبه بر آن 

+ مديريت تغيير 

+ انسان بی‌نقص 

+ سلسله بحث هایی برای خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی(13) 

+ نوآوری و کارآفرینی 

+ سلسله بحث هایی برای خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی 

+ سلسله بحثهایی برای خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی 

+ برنامه ریزی فرهنگی ابزار کارامد توسعه فرهنگ عمومی 

+ هوش مصنوعی چطور جهان تجارت را متحول می‌کند؟ 

+ درمان هدفمند به کمک داروهای هوشمند. ایلیا امیری

+ الفبای مدیریت فناوری اطلاعات CIO یا مدیر فناوری اطلاعات کیست؟ 

+ مدیر فناوری اطلاعات چه کسی است؟ 

+ گردش نخبگان یا چرخش نخبگان؟ 

+ تجربیات سواد اطلاعاتی در محیط کار 

+ سواد اطلاعاتی. 

+ سواد اطلاعاتی کلید اصلی یادگیری 

+ فعالیت هوشمندتر به جای کار سخت و طاقت فرسا. 

+ آسانترین نوع تغییر، ایجاد تغییر دردانش و معرفت است. 

+ توسعة صنعتي مقهور تفكر سخت‌افزاري و جاذبة مستغلات سيدغلامحسين حسن‌تاش

+ آسیب‌شناسی توسعه نامتوازن در ایران معصومه اشتیاقی



info@ayandehnegar.org
©Ayandehnegar 1995