Iranian Futurist 
Iranian Futurist
Ayandeh-Negar
Welcome To Future

Tomorow is built today
در باره ما
تماس با ما
خبرهای علمی
احزاب مدرن
هنر و ادبیات
ستون آزاد
محیط زیست
حقوق بشر
اخبار روز
صفحه‌ی نخست
آرشیو
اندیشمندان آینده‌نگر
تاریخ از دیدگاه نو
انسان گلوبال
دموکراسی دیجیتال
دانش نو
اقتصاد فراصنعتی
آینده‌نگری و سیاست
تکنولوژی
از سایت‌های دیگر


چند دیدگاه فلسفی در مورد فناوری

اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
Twitter Google Yahoo Delicious بالاترین دنباله

[22 Nov 2008]   [ اندرو فینبرگ]

۱ آذر ۱۳۸۷

   Friday, Nov 21, 2008


در سال‌های اخیر و یا درست‌تر، در دهه‌های اخیر- اندیشمندان در حوزه‌های مختلف گرایش داشته و دارند که به عقب بازگردند و سرچشمه و خاستگاه‌های هر جریانی را واکاوی و کنکاش کنند تا توضیحی قانع‌کننده برای بروز پدیده‌ها و اتفاقات پیدا کنند. بسیاری هم از روش‌هایی خاص و منحصر به فرد سودجسته‌اند، انگار روش‌های پیشین را کارآمد و باکفایت ندیده باشند و نخواسته باشند در چاله‌ها و دست‌اندازهای آنها گرفتار آیند.
نمونه شاخص آن، میشل فوکو، که رویکردی متفاوت نسبت به تاریخ و پیدایش نهادها و تشکیلات بشری اتخاذ کرد و از اساس، پژوهش‌ها و تبارشناسی خود را بربستری دیگر هدایت نمود و پیش برد. این روند، چه با آن موافق باشیم یا نه، در حوزه‌های دیگر نیز به اشکال مختلف اتفاق افتاده و پژوهشگران با استفاده از یافته‌های جدید و نظرگاه‌های خاص خود چنین رویه‌ای را در پیش گرفته‌اند تا آن بخش های نادیده و نانوشته‌ تاریخ و سنت‌ها را بیرون کشیده و در برابر چشم‌های منتظر قرار دهند. حال اگر مشاهده می‌شود که توماس کوهن اقدام به نگاشتن تاریخ علم می‌کند در واقع ناشی از همین رویکرد است تا نقبی زده شود بر گذشته و پیشینه این عرصه و لایه‌های ناپیدای آن پیدا شود و به کرات دیده شده که متفکران و اندیشمندان حوزه‌های دیگر به آرا او توجه نشان داده‌اند. با همین دیدگاه است که ما نیز درصدد برآمده‌ایم ظهور و شکل‌گیری دانش و فناوری و بنیان‌ها و طرز کار آنها را از رهگذر نظر گاه‌های متفاوت به تماشا بنشینیم و به واسطه پرتوهایی که بر این حوزه تابیده می‌شود، مختصات و جزییات آن را دریابیم. به هر حال اگر در طلب دانش و کسب فناوری‌های نوین و بده بستان‌ با آنها هستیم بی شک آگاهی بر مبانی نظری و تئوریک آن ما را در این راه پر توان‌تر می‌سازد؛ هرچند توضیحات، مختصر و اندک و در حد پیش‌درآمد باشد. در مطلبی که در ادامه می‌آید مباحث مربوط به فناوری، به اجمال، از چهار سمت و سو طرح شده تا بدین طریق یک آشنایی ابتدایی به دست آید، تا بعد که باب بحث‌ها گشوده شد، مقالاتی مفصل در این زمینه‌ها عرضه شود.

● ساختارگرایی هرمنوتیک
فناوری، برخاسته از یک رویکرد واحد و عقل مدار نسبت به علوم و فنون نیست، بلکه آمیزه‌ای از عوامل اجتماعی و دیدگاه‌های علمی و فنی است. به همین دلیل در مطالعه بر روی این عوامل نباید تنها از روش‌های تجربی علوم اجتماعی بهره جست بلکه باید روش‌های تاویلی علوم انسانی را نیز به کار بست تا معنای نهفته در پدیده‌های فنی و علمی و اعمال شرکت‌کنندگان در این پدیده‌ها را درک کرد. معنا تا آنجا اهمیت می‌یابد که پدیده‌های فنی و علمی از نظر اجتماعی تعریف شوند.
چیزی که تحت عنوان خودرو و یا تلویزیون شناخته می‌شود در جریان یک فرآیند اجتماعی شکل می‌گیرد؛ فرآیندی که تعاریفی از این پدیده‌ها به دست می‌دهد و آنها را در قالب‌های خاص اجتماعی می‌نشاند.
فناوری به تنهایی قادر نیست پیامدهای این فرآیند را تبیین کند، بلکه تقابل دیدگاه‌ها در جهان راه را برای بروز گزینه‌های دیگر هموار می‌سازد و بدین ترتیب نتایج قابل درک نخواهد بود مگر آن که نحوه عینیت یافتن و ملموس شدن این دیدگاه‌ها در فناوری فهم‌پذیر شود.
مشکلاتی از این دست در باب مفهوم فناوری به ندرت در مطالعات مربوط به فناوری مورد توجه قرار گرفته است.

● تاریخ گرایی
طی سال‌های اخیر در مطالعات فناوری، از رویکرد تاریخی توماس کوهن (Thomas Kuhn)، در باب تاریخ علم برداشت‌ها و اقتباس‌های متعددی صورت گرفته است. به جای در نظر گرفتن پیشرفت فناورانه به عنوان یک روند جبری توسعه، ما آموخته‌ایم که آن را یک فرآیند تصادفی بدانیم که امکان گرایش به مسیرهای متفاوتی را دارد. من چنین رویکردی را درباره موضوعات مهم و متعددی در حوزه فناوری به کار بسته‌ام.
تجربه من همچنین نشان می‌دهد که تصور خنثی بودن مشاغل فنی و علمی و وابسته نبودن آنها به یک طریق ایجاد می‌شود: شیوه‌ای که آنها تاریخ خود را می‌سازند.
تاریخ نشان می‌دهد که افکار عمومی تاثیر عمیقی بر سمت و سو دادن به توسعه داشته است.
تاثیر آنها، تا آنجا که دیدگاه‌ها نشان داده در قالب معیار های فنی نوین جلوه‌گر شده است.
با نگاهی به گذشته مشاغل در طول زمان مشخص می‌شود که این معیارها همزمان از نوعی خردگرایی فنی و علمی نیز ریشه گرفته‌اند.
بنابراین صاحبان مشاغل زمانی که درصد موفقیت پیامدهای افکار عمومی را بالا می‌دانستند، با راه افتادن هر موج جدید فکری، آن را چالشی برای استقلال خود تلقی می‌کردند. من همچنین درباره حالت‌های مختلف این موازنه فرضی میان ایدئولوژی و فناوری به مطالعه پرداخته‌ام.دریافت من این بوده که توسعه فنی بسیار انعطاف پذیرتر از آن است که معمولا تصور می‌شود. همچنین توسعه فنی از قابلیت بسیار بالایی در جذب ابداعات عمومی برخوردار است.

● مردم‌سالاری فن‌گرایانه
یک جامعه فن‌گرا به یک حوزه عمومی مردم سالار و حساس به مسایل فنی نیاز دارد، اما از طرفی واقعا دشوار است که بخواهیم وسعت مردم‌سالاری را از طریق فرآیندهای چون رای‌گیری درک کنیم.
به جز چند استثنا، مسایل فنی و علمی به عنوان یک مبحث و مقوله برای گفت‌وگو، چنان که درجامعه رایج است، نظر عموم مردم را به خود جلب نمی‌کنند.
با وجود این، مردم علیه برخی پیشرفت‌های علمی و فنی که مستقیم به زندگی خود آنها مربوط می‌شود، دست به اعتراض می‌زنند. بدین ترتیب این اقدام منجر به حمایت‌های گسترده و جهانی در قالب اعتراض و یا دفاع همگانی در حوزه‌هایی چون حفاظت از محیط زیست می‌شود. در نتیجه چنین اقدامات و جنبش‌هایی را می‌توان در مقیاسی وسیع و بر اساس مفهوم دموکراسی، کنش‌هایی دموکراتیک خواند که به واسطه آنها حوزه عمومی از لحاظ سیاسی و همچنین نظریه اجتماعی متحول شده و پیشرفت می‌کند.
این بحث را همچنین می‌توان تا آنجا گسترش داد که به یک نظریه جدید تحت عنوان «تناسب مجدد» میان فناوری و کاربر بینجامد (اصطلاح «تناسب مجدد» از خودم است) و یا به عبارتی، دگرگون کردن فناوری موجود به کمک کاربری‌های ابداعی و نوآورانه. ما در حال حاضر شاهد ظهور آرام و خزنده نوعی حوزه عمومی فناورانه هستیم، اما البته به دلیل شکل و ساختار قطعه قطعه و پراکنده آن، چندان متوجه حضور آن نیستیم و نمی‌توانیم دید کاملی نسبت به آن داشته باشیم.

● فرا نظریه فناوری
تاکنون در حوزه فلسفه تلاش‌های جدی در جهت تعریف و تبیین جوهره فناوری و تمییز تفاوت‌های خاص فناوری‌های مدرن و سنتی صورت گرفته است. به نظر من چنین نظریه‌هایی تماما یک سویه هستند و قادر نخواهند بود پیچیدگی‌ موضوعاتی از این دست را به طور کامل مشخص کنند. من معتقدم دو سطح از «ابزار گرایی» (instrumentalization) وجود دارد و هر کدام از این دو مرحله دارای هشت بعد مختلف با تعاریف متفاوت هستند. در مرحله اول، فناوری به پدیده‌ها و اشیا عینیت می‌بخشد. یعنی در این فرآیند بافتار آنها تغییر پیدا کرده و به شکلی درست و مناسب مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در مرحله بعد، ویژگی‌ها و محاسن مختلف بار دیگر به منظور ایجاد بافتار جدید پدیده‌های فنی در نظر گرفته می‌شوند و برای مثال ابعاد زیبایی شناختی و اخلاقی در بافت آنها مورد توجه قرار می‌گیرد.
در فناوری پیشامدرن این دو سطح تنها به صورت تحلیلی قابل تشخیص هستند، اما در فرآیند توسعه فناوری مدرن آنها کاملا از هم مجزا و تفکیک می‌شوند.



منبع: rohan.sdsu.edu

ترجمه: شیما حکیمی


مطلب‌های دیگر از همین نویسنده در سایت آینده‌نگری:


منبع:


بنیاد آینده‌نگری ایران



شنبه ۳۱ تير ۱۳۹۶ - ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۷

تکنولوژی

+ جلوگیری از تصادفات منجر به مرگ خودران‌ها با تصمیم‌گیری به سبک انسان حمید نیک‌روش

+ کدام شغل‌ها تا ۱۰ سال آینده نابود می‌شوند؟ حمیدرضا تائبی

+ از این پس هوش مصنوعی مصدومیت‌های ورزشکاران را پیش‌بینی می‌کند حمیدرضا تائبی

+ هوش مصنوعی خودسر!/ آیا ترس دانشمندان به واقعیت بدل می‌شود؟ 

+ آیا در نهایت ماشین ها میتوانند پیش داوری و تعصب داشته باشند؟ 

+ تجاری‌سازی فناوری رابط مغز و کامپیوتر 5 دستاورد مهم دارد 

+ این ربات خیلی راحت و سریع خودروی شما را پارک می کند! +تصاویر 

+ استفاده از ربات‌ها در صنعت بیمه 

+ پایان عصر نفت! بهزاد احمدی نیا

+ چاپ 3 بعدی استخوان مصنوعی 

+ تولید دست مصنوعی 15 دلاری 

+ انسان‌ها و هوش مصنوعی همزیستی مستقل را تجربه خواهند کرد حمیدرضا تائبی

+ روبات‌ها به یکدیگر مهارت‌های جدید را یاد می‌دهند حمید نیک‌روش

+ دختر یازده ساله در نشست سالانه سهامدارن مایکروسافت چه سوالی مطرح کرد؟ حمیدرضا تائبی

+ بیشتر از ۸۰ درصد مشاغل امروزی تا چند سال آینده از بین می‌روند! حمید نیک‌روش

+ انقلاب الکترونیک , یا چگونه قاره آسیا زباله دان جهان شد 

+ فناوری های تشخیص هویت. صالح سپهری‌فر

+ رانندگی در واقعیت افزوده فرانک فراهانی جم

+ با بمب الکترومغناطیسی آشنا شویم 

+ ساخت جوهر از آلودگی هوا! 

+ خانه‌ای که در باد می‌رقصد+تصاویر 

+ مرکز تخصصی بازی‌های رایانه‌ای به حوزه درمان و امنیت وارد می‌شود 

+ ویژگی‌های بایسته معلمان در بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری مدارس هوشمند 

+ جهان در 150 سال آینده چگونه خواهد بود؟. 

+ آینده نگری در مدیران IT 

+ بازی پیامکی و محتوای آموزشی - سرگرمی برای آینده پژوهی وحید وحیدی مطلق

+ ماشین هایی هوشمند تر از انسان 

+ مجازی بودگی و قدرت «دولت موبایل» داود زارعیان

+ تکنولوژی های آینده چگونه خواهند بود؟ عرفان کسرایی

+ انقلاب صنعتی چهارم در راه است احمد علوی

+ بررسی رابطه ی بین سناریو های تکنولوژی با داستان های علمی- تخیلی با نگاهی به چرخه ی روبوت آسیموف و فضای سایبری گیبسون مریم اخوی

+ آیا حضور ربات‌ها را در زندگی‌مان خواهیم پذیرفت؟ جین ویکفیلد - بی‌بی‌سی

+ ﺗﻌﺎرض دو ﻧﮕﺮش در ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی و ﭘﮋواک آن در ﻓﻀﺎی ﻓﮑﺮی اﯾﺮان رهبر محمودزاده

+ روبات های پرستار در راه اند...مزایا ، معایب و خطرات صالح سپهری فر

+ سیر تحولی علم و تکنولوژي بعد از جنگ جهانی دوم الکساندر کینگ

+ ضرورت ارزیابی اخلاقی تکنولوژی های نوین ارتباطی وحیده علی پور

+ فیسبوک چگونه با استفاده از هوش مصنوعی تصاویر را برای نابینایان قابل درک می کند؟  مریم موسوی

+ چيني ها آيفون توليد مي کنند نه استيو جابز جوزف ناي

+ بهبود الگوی زندگی در مساله انرژی و تکنولوژی جلال نبهانی‌زاده

+ برای زندگی درکنار ربات ها آماده اید؟ شهرام یزدان پناه

+ دوران رباتی میترا بهاری

+ دسترسی ۵۰ درصدی کشورهای در حال توسعه به اینترنت باندپهن 

+ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﺮﻳﺲ ﻫﻨﺴﻮن اوﻣﺎﻧﺎروﻻ

+ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﺮﻳﺲ ﻫﻨﺴﻮن اوﻣﺎﻧﺎروﻻ

+ فناوری اطلاعات در سازمان ها و ادارات شهاب وهابزاده

+ جنگ‌‌‌ بر ‌‌پایه ‌‌فناوری ‌‌اطلاعات‌ فریبا فرهادیان‌

+ تأملی دوباره در مفهوم اطلاعات و دانش: با تأکید بر حوزۀ علم اطلاعات و دانش شناسی مریم صابری

+ فهم سواد اطلاعاتي Barbara Humes

+ فناوری اطلاعات در حال ایجاد تحولی انقلابی در محصولات است روشنگری مدیریت اینترنت اشیاء

+ سبقت کتابهای الکترونیکی از کتابهای چاپی تا ۲۰۱۸ 

+ انقلاب اینترنت اشیا در سال ۲۰۲۰ 

+ نقش فناوری اطلاعات در سازمان‌های امروزی 

+ نابرابری دیجیتالی 

+ آینده پژوهی و چالشهای صنعت نساجی  فاطمه رئيسي 1 ، احسان قرباني 2 ، محمد قانع، فاطمه معدني

+ فناوری نسل آینده مترجم: فرناز رجبی مهر

+ نسل جديد خانه‌هاي خورشيدي 

+ خانه‌هایی که از صاحبان‌شان باهوش‌ترند 

+ افزایش شدت حملات سایبری در دهه آینده 

+ هرآنچه که درباره اینترنت اشیا می‌دانیم  زومیت

+ سفری به دنیای آینده 

+ روبات به جای انسان مترجم : علیرضا سزاوار

+ نفی نگاه صرفا اقتصادی برای‌ طرح‌ریزی سیاست صنعتی کشور حمیدرضا رضایی

+ صنایع الکتریکی و الکترونیکی جزو الویت‌های اول صنعت کشور محمد امین آجورلو

+ مهمترین تحولات صنعت پالایش نفت آمریکا؛ از دیروز تا امروز پیام کهتری

+ جوانان را نباید برای کارمند شدن تربیت کنیم سورنا ستاری

+ برنامه‌های سوئیس برای توسعه دیپلماسی علمی (۱) 

+ آخرین هشدارهای وایبری  ندا داوودی

+ سایبورگ: آدم‌هایی که ماشین می‌شوند بی بی سی

+ محصولات تکنولوژی جدید در سال 2015 

+ زمان در اتاق های گپ  

+ بدافزاری که از هشت سال پیش فعال بوده است  

+ جایگاه باورنکردنی ایران در سرعت اینترنت! 

+ دیجیتالی شدن 

+ ۷ نوآوری بزرگ متحول کننده زندگی بشر  

+ با 5 فناوری خانه‌های آینده هوشمند می‌شود میثم لطفی

+ ۱۰ فناوری شگفت‏انگیز در آستانه‏ پیدایش  ترجمه: سید علیرضا حجازی

+ اختراعاتی که غذاخوردن را متحول می‌کنند 

+ این پرنده های ​هوشمند، ​خودشان تصمیم می گیرند airspacemag

+ نخستین کلیه مصنوعی پوشیدنی جهان در راه بازار 

+ نخستین کلیه مصنوعی پوشیدنی جهان در راه بازار 

+ انهدام کامل اطلاعات علی حسینیان

+ جستجوی اطلاعات یا اطلاع یابی 

+ ۱۰ قابلیت جدید ویندوز ۱۰ 

+ باورهای تکنولوژیک استیو جابزچه بود؟  ویوان نیوز

+ ارتش روبات ها در مهدکودک  ترجمه؛ نسترن صائبی

+ گوشی‌های هوشمندی که جلو‌ گلوله‌ها را گرفتند! 

+ آیا روبات ها جای انسان را می‌گیرند؟  سید ایمان ضیابری

+ چرا آینده به ما نیاز ندارد؟  بیل جوی

+ انتقال اطلاعات بدون نیاز به بلوتوث  مریم محمد بیکی فراهانی

+ معجزه ارتباطات در قرن بیست و یکم  فرانک فراهانی جم

+ ۸ نکته درباره آینده پوشیدنی های دیجیتال صالح سپهری فر

+ هکرها وارد جام جهانی شدند 

+ آیا پایان اینترنت نزدیک است؟  

+ وقتی بین شما و گوگل هیچ رازی باقی نمی ماند!  

+ مزرعه هوشمند در منزل  رامین فتوت

+ کلیک 10 ساله شد 

+ ۱۰ قدم تا تحقق یک افسانه  مائده گیوه چین

+ تلفن همراهتان را به میکروسکوپ تبدیل کنید  مترجم: ندا فراهانی

+ طرحی برای انتخاباتی سالم، جامع و کامل  سید احسان راستگو سوق

+ موفق ترین زنان عرصه IT در جهان 



info@ayandehnegar.org
©Ayandehnegar 1995