Iranian Futurist 
Iranian Futurist
Ayandeh-Negar
Welcome To Future

Tomorow is built today
در باره ما
تماس با ما
خبرهای علمی
احزاب مدرن
هنر و ادبیات
ستون آزاد
محیط زیست
حقوق بشر
اخبار روز
صفحه‌ی نخست
آرشیو
اندیشمندان آینده‌نگر
تاریخ از دیدگاه نو
انسان گلوبال
دموکراسی دیجیتال
دانش نو
اقتصاد فراصنعتی
آینده‌نگری و سیاست
تکنولوژی
از سایت‌های دیگر


تاملاتي در روشنفكري

اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
Twitter Google Yahoo Delicious بالاترین دنباله

[15 Jan 2017]   [ موسي اكرمي]

دكتر موسي اكرمي، استاد فلسفه، مترجم و نويسنده براي كساني كه اهل فلسفه و به‌خصوص فلسفه علم هستند نام آشنايي است. فلسفه از تعبير جهان تا تغيير جهان، درآمدي بر فلسفه كيهان‌شناسي، كانت و مابعدالطبيعه، گاهشماري ايراني و... از جمله تاليف‌ها و درآمدي بر تحليل فلسفي (جان هاسپرس) ليبراليسم سياسي (جان رالز)و زندگينامه علمي دانشوران (گيليسپي) شماري از ترجمه‌هاي وي است. از اين پس در ستون تاملاتي در روشنفكري سلسله يادداشت‌هايي از ايشان خواهيم داشت كه با خواندن قسمت اول طرح كلي بحث براي مخاطبان ايضاح مي‌شود.


درباره اين تاملات


روشنفكري پديده‌اي است ويژه در همه جلوه‌هاي گوناگون زيست جمعي انساني، كه البته به نسبت پيچيدگي جوامع پيچيده‌تر شده است و برحسب مقتضيات اجتماعي- سياسي- فرهنگي جوامع، برجستگي خاصي يافته است.
در دوران به اصطلاح مدرن به طور عام و در كشورهاي درگير در انواع چالش‌هاي سياسي و فرهنگي و اجتماعي به‌طور خاص، روشنفكري و قشر روشنفكران نقش‌هاي تاثيرگذار گوناگوني را داشته‌اند. نظر به اهميت نقش روشنفكري و روشنفكران در جوامع جديد، انديشمنداني از حوزه‌هاي گوناگون مطالعاتي به بررسي پديده روشنفكري، ويژگي‌هاي كنش روشنفكري و تحليل جنبه‌هاي گوناگون نقش روشنفكري و خصوصيات روشنفكران پرداخته‌اند كه از آن ميان شايد پژوهش‌هاي جامعه‌شناسان از يك سو و منتقدان آثار هنري از سوي ديگر از همه مهم‌تر باشند.
پديده روشنفكري يكي از دغدغه‌هاي ديرين نگارنده اين سطور بوده است. تامل درباره اين پديده، از جوانب گوناگون، به جهش شراره‌هايي از انديشه انجاميده است و مي‌انجامد كه به علل و دلايل گوناگون طرح آنها و طلب مشاركت ديگران در تامل دوباره درباره آنها ضروري مي‌نمايد. بخشي از اين تامل‌ها توصيفي‌اند: در توصيف آنچه بوده است و آنچه هست با خوانش نگارنده؛ و بخشي تجويزي‌اند: در تجويز و توصيه روش و كنش خاص از ديدگاه نگارنده. بحث در ميزان بي‌طرفي و عينيت توصيف‌ها و تجويزها فرصت ويژه‌اي را مي‌طلبد. اين تاملات، بنابر سرشت خويش، به صورت گزين‌گويه‌هايي پراكنده‌اند، ذيل چند فرنام اصلي، كه موضوع‌محوري روشنفكري بدان‌ها پيوستگي و يگانگي مي‌بخشد و در مواردي از همپوشاني‌هايي برخوردارند. باشد كه خوانش آنها در همين جلوه پريشان آنها خود پديدآورنده جرقه‌هاي پرتوهاي درخشاني در ذهن خوانندگان باشد. فرنام‌هاي بخش‌هاي اصلي اين تاملات عبارتند از:
١ - مباني روشنفكري پژوهي و نقد روشنفكري
٢ - تعريف روشنفكر و روشنفكري
٣ - عناصر وجلوه‌هاي روشنفكري
٤ - تاريخمندي، روند پديدآيي، تحول و رشد روشنفكري
٥ - خاستگاه و پايگاه اجتماعي-اقتصادي روشنفكري و روشنفكران
٦ - رفتار فراطبقاتي روشنفكران
٧ - علايق و دغدغه‌ها و توانايي‌هاي روشنفكري
٨ - مصائب روشنفكري
٩ - شناخت و احساس و جهان‌بيني روشنفكران
١٠- گونه‌ها و طيف‌بندي روشنفكري و روابط روشنفكران با هم
١١- روانشناسي روشنفكران و گونه‌هاي رفتاري آنان
١٢- روشنفكرگرايي، روشنفكرنمايي، روشنفكرستيزي و پادروشنفكري
١٣- مباني تحليل، نظرپردازي و نقد روشنفكري
١٤- مباني كنشگري روشنفكرانه
١٥- رفتار انفعالي و واكنشي منفي روشنفكران
١٦- ويژگي‌هاي نگرش و كنش روشنفكرانه
١٧- ابزارهاي روشنفكري
١٨- روشنفكري و هنر
١٩ - روشنفكران در برابر ديدگاه‌هاي فلسفي
٢٠- روشنفكري و اخلاق و آموزه‌هاي اخلاقي
٢١- روشنفكران در برابر علم و فناوري
٢٢- روشنفكري و دين
٢٣- روشنفكري و كالاي فرهنگي از فرآوري تا توزيع و مصرف
٢٤- روشنفكري و گونه‌هاي تشكل مبارزاتي
٢٥- آرمانگرايي و واقعي‌گرايي نزد روشنفكران
٢٦- روشنفكري در برابر وضع موجود و در جست‌وجوي وضع مطلوب
٢٧- روشنفكري در برابر ايدئولوژي و فرقه گرايي
٢٨- روشنفكري در برابر سنت و نوگرايي
٢٩- روشنفكري در برابر بومي‌گرايي، ملي‌گرايي و جهاني‌گرايي
٣٠- روشنفكر از ديد ديگران و ديگران از ديد روشنفكر
٣١- روشنفكر و خويشتن خويش
٣٢- روشنفكر در برابر جامعه خود و جامعه بيگانه
٣٣- تخصص، شغل، زندگي خصوصي و زندگي عمومي روشنفكران
٣٤- روشنفكري و بحران‌هاي اجتماعي
٣٥- روشنفكري در برابرسياست و حاكميت سياسي
٣٦- روشنفكري و جنبش‌ها و انقلاب‌هاي اجتماعي- سياسي
٣٧- روشنفكري و دستيابي به قدرت سياسي و مشاركت در آن
٣٨- روشنفكري در برابر حقيقت و مصلحت
٣٩- روشنفكري در برابر چپ- راست و محافظه‌كاري- افراطي‌گري
٤٠- حاكميت سياسي در برابر روشنفكري و روشنفكران
٤١- روشنفكري و گروه‌هاي گوناگون مردم
٤٢- نقش ويژه، مسووليت و تعهد روشنفكري
٤٣- مساله خدمت يا خيانت روشنفكران
٤٤- آفت‌ها و آسيب‌هاي روشنفكري
٤٥- كاريكاتورهاي روشنفكري
٤٦- آينده روشنفكري
٤٧- نگاهي به تاريخ روشنفكري
٤٨- جنبش‌هاي مهم روشنفكري و روشنفكران مطرح ايران و جهان
٤٩- روشنفكران و روشنفكري ايراني
٥٠- روشنفكر ايراني در برابر فرهنگ و تمدن و سياست غرب
/////////////////////

تاملاتي در روشنفكري (٢)

١- مباني روشنفكري‌پژوهي و نقد روشنفكري (١)
١-١- مباني روشنفكري‌پژوهي (١)
١- روشنفكر به خودي خود پديده‌اي است داراي ابعاد و جنبه‌هاي گوناگون كه مطالعه آن براي پژوهشگراني از حوزه‌هاي گوناگون مطالعاتي جذابيت خاص خود را دارد. مهم‌ترين گروه‌هاي پژوهشي در اين زمينه عبارتند از ١) خود روشنفكران، كه در برخي از موارد ممكن است جنبه يا بعد مطالعاتي آنان با مطالعات ويژه برخي از پژوهشگران ديگر همپوشاني يا تطابق يا تداخل داشته باشد؛ ٢) جامعه‌شناسان؛ ٣) اقتصاددانان؛ ٤) پژوهشگران علوم‌سياسي؛ ٥) فرهنگ‌شناسان؛ ٦) روانشناسان؛ ٧) برنامه‌ريزان آموزش، پرورش و پژوهش؛ ٨) انقلاب‌پژوهان و پژوهشگران حوزه جنبش‌هاي سياسي و اجتماعي؛ ٩) سياست‌دانان؛ ١٠) سياست‌ورزان و دولتمردان؛ ١١) قانون‌شناسان و قانونگذاران؛ ١٢) حقوقدانان و وكلا و قاضيان و دستگاه قضايي كشور؛ ١٣) تاريخ‌نگاران؛ ١٤) زندگينامه‌نويسان؛ ١٥) پژوهشگران جريان‌هاي هنري.
٢- اگر، در مقام پژوهشگر حوزه علوم انساني به‌طور عام و حوزه‌هايي چون حوزه‌هاي سياسي و فرهنگي و اجتماعي به‌طور خاص و حوزه‌اي چون روشنفكري به‌طور اخص، بخواهيم به پديده روشنفكري بنگريم، نخست بايد به خود و سپس به ديگران يادآوري كنيم كه از چه موضع يا ديدگاه پيشاعلمي- فلسفي-عقيدتي- سياسي‌اي به اين پديده مي‌نگريم. از اين رو منِ نگارنده شخصا اعلام مي‌كنم كه موضع من در علوم اجتماعي و در برخورد به هستومندها و رويدادها و پديده‌هاي اجتماعي (مثلا روشنفكري و ويژگي‌هاي آن و ديگر پديده‌هاي بزرگ و كوچك مرتبط با آن) واقعي‌انگاري در ابعاد هستي‌شناختي و شناخت‌شناختي و معناشناختي است، به گونه‌اي كه ١) براي پديده روشنفكري شأن هستي‌شناختي قايلم و باور دارم كه هستي اين پديده به گونه‌اي است كه داراي سطح قابل توجهي از استقلال نسبت به ذهن و زبان پژوهشگر و منتقد و ديگر انسان‌ها است و نظر به ويژگي‌هاي اين پديده و اينكه ممكن است تحليلگر و منتقد خود از عناصر روشنفكري يا پاد-روشنفكري ويژه‌اي برخوردار باشد ممكن است كه ذهن و زبان تا اندازه‌اي (قابل بحث و بررسي) خود از آن متاثر شده باشد، ٢) مي‌توان به شناخت هر‌چه دقيق‌تري از آن دست يافت به گونه‌اي كه ٣) نظرپردازي‌ها يا نظريه‌هاي ما درباره كل پديده مشخص روشنفكري و بخش‌هاي مجزاي مشخص آن به هستومندها يا امور يا رويدادهاي واقعا موجود، چونان مدلول‌هاي مفاهيمي كه از آنها بهره مي‌گيريم، ارجاع يا دلالت دارند و، متشكل از گزاره‌هاي صادق، آن هستومندها يا امور يا رويدادها را تا حد زيادي به درستي، يعني مطابق با واقع، توصيف مي‌كنند و هر‌گونه كذب آنها، در عدم انطباق با واقعيت، چونان ارجاع به مدلولي كه وجود ندارد، يا ارجاع نادرست به مدلولي كه وجود دارد، آشكار خواهد شد.
٣- گونه‌هاي گوناگوني از پژوهش درباره موضوعي به نام روشنفكري وجود دارند. اگر به‌راستي قصد از هر‌گونه پژوهش دستيابي به شناخت راستين از روشنفكري در زمينه مورد پژوهش است، آن پژوهش بايد پژوهشي علمي باشد. در شرايطي ممكن است پژوهش علمي با تاملات و نظرپردازي‌هاي توصيفي يا تجويزي‌اي از منظري ناعلمي، براي نمونه منظر فلسفي يا منظر ذوق‌ورزي ادبي يا منظر ايدئولوژيك، همراه باشد. ولي، به هر حال، اگر قرار است پژوهشي در خدمت اهداف همه پژوهش‌هاي راستين باشد بايد هسته علمي آن هر‌چه بيشتر و بيشتر تقويت شود.
////////////////////////////////
١-مبانی روشنفکری پژوهی (٢)
٤. معنای پژوهش. پژوهش در عام‌ترین معنای خود جستجو و بررسی و مطالعه، و در معنای خاص‌تر معادل واژه عربی «تحقیق» است، که یکی از معانی آن «بررسی درستی یا راستی یک امر» یا «راست‌آزمایی»، و معنای دیگر آن مطالعه برای دستيابی به فهمی از امور است که، حتی المقدور، به امور آن گونه که (برای خود) هستند نزدیک و نزدیک‌تر، و حتی، در بهترین حالت، مطابق با امور آن گونه که (برای خود و هر فاعل شناسای برخوردار از توانایی شناخت کامل) هستند باشد.
بدین‌سان پژوهش خود گونه‌ئی فعالیت معرفتی برای دستیابی به شناخت (یعنی، تقریباً، باورِ صادقِ موجّه) است، شناختی که می‌‌تواند و باید به کار بسته شود و بر پایه آن تبیین و پیش‌بینی رویدادهای ذیربط، و کنشگری برای ایجاد تغییرات احتمالی دلخواه در امری که مورد پژوهش است صورت گیرد.
٥. گونه‌های پژوهش. برحسب موضوع مورد پژوهش از یک سو، و بر حسب دیدگاه معرفتی اتخاذ شده از سوی دیگر می‌‌توان گونه‌های گوناگونی از پژوهش را تشخیص داد. نظر به این که از میان پنج دستگاه باور مدعی شناخت (علم و فلسفه و دین و عرفان و اسطوره) تنها علم و فلسفه‌‌اند که اولاً از توانایی معرفتیِ مستقیماً انسانی بهره می‌‌گیرند (یعنی تجربه و عقل)، ثانیاً بیشترین شمار انسان‌ها در تواناییِ معرفتی مورد استفاده آن‌ها مشترک‌‌اند و در این زمینه توافق و تفاهم بین الاذهانی در میان انسان‌ها وجود دارد، من در این تأملات تنها به دو گونه پژوهش، با کارایی و سودمندی خاص، توجه دارم: پژوهش علمی، و پژوهش فلسفی. این دو گونه پژوهش با رویکردهای معرفتی ویژه خود به موضوع پژوهشی خود، که ممکن است در مواردی میان هر دو دستگاه باور مدعی شناخت مشترک باشد، می‌‌پردازند.
٦. پژوهش علمی و پیشفرض‌های آن. پژوهش علمی در چارچوب نگرش و روش‌شناسی علمی، به منظور دستیابی به شناخت در خور علمی درباره موضوع مورد نظر، صورت می‌‌گیرد. این موضوع در واقع یک هستومند یا رویداد یا پدیده یا ویژگی در یکی از جهان‌های زیر است:
١) جهان فیزیکی: کل جهان فیزیک یا جهان طبیعت و اندرونه آن که از ماده و/یا انرژی است؛
٢) جهان فرافیزیکی: کل جهان نافیزیکی احتمالی که به گونه‌ئی محیط بر جهان فیزیکی یا حالّ در آن یا موازی با آن است و خود از ماده و/یا انرژی فیزیکی تشکیل نشده است؛ این جهان می‌‌تواند گونه‌ها و زیرگونه‌های گوناگونی داشته باشد مانند جهان الهیات، جهان ارواح، جهان انگاره‌های افلاطونی، و ...)؛
٣) جهان ذهنی: جهان درون ذهن فاعل شناسا (در اینجا انسان) و همه اندرونه آن از ادراک حسی تا اندیشه و تخیل و ...؛ این جهان دارای دو بخش فردی و جمعی است؛ جهان ذهنی فردی خاص هر فرد است که البته می‌‌تواند، در فضای بین الاذهانی، مشترکاتی با جهان ذهنی جمعی داشته باشد؛ جهان ذهنی جمعی اندرونه‌های ذهنی مشترک دو یا چند فرد است است که در پیوند مستقیم یا نامستقیم با یکدیگراند؛ این جهان دارای زیرجهان‌های کوچک و بزرگ، از سطح دو فرد (مثلاً دو دوست یا زوج زن و شوهر) تا گروه‌های گوناگون کوچک وبزرگ قومی و نژادی و جنسیتی و حزبی و صنفی و ملی و جهانی، است؛
٤) جهان اجتماعی: کل جهان پدید آمده از روابط انسان‌ها با هم و زیست جمعی آنان، که خود به گونه‌ها و زیرگونه‌های گوناگون بخش می‌‌شود (جهان اقتصادی، جهان سیاسی، جهان ایرانی، جهان روستایی، جهان اسلام، جهان غرب، جهان سینما، و ...)؛
٥) جهان آفریده‌های انسانی: کل جهان پدید آمده از آفریده‌های فردی یا جمعیِ مادی و معنوی انسان که خود به گونه‌ها و زیرگونه‌های گوناگون بخش می‌‌شود (جهان هنر، جهان فلسفه، جهان سینما (نه به معنای اجتماعی فوق)، جهان داستان، جهان شاهنامه، جهان اسطوره، جهان فناوری، و ...)
پژوهش علمی درباره جهان‌های فیزیکی و ذهنی و اجتماعی و، تا اندازه‌ئی، جهان آفریده‌های انسانی کاربست و کارایی دارد.
این گونه از پژوهش بر پیشفرض‌هائی، در چارچوب بحث‌های نظری فلسفه علم، استوار است:
١) پیشفرض هستی‌شناختی: قائل بودن شأن هستی‌شناختی برای آنچه مورد پژوهش است. پژوهشگر حوزه علم پیش از پرداختن به پژوهش به واقعیت موضوع مورد نظر خود در جهانی ویژه باوری کمابیش مبهم یا روشن دارد. بدون باور به برخورداری موضوع از واقعیت، یا برخوردار بودن مفهوم مورد پژوهش از گونه‌ئی مصداق در جهانی خاص (جهان فیزیک یا جهان ذهن یا جهان جامعه یا جهان داستان یا جهان مجرد یا ...)، پژوهش درباره آن بی‌معنا و بیهوده است.
٢) پیشفرض معرفت‌شناختی: قائل بودن به امکان دستیابی به گونه‌ئی یا مرتبه‌ئی از شناخت، به مثابه باور صادق موجه، درباره موضوع مورد پژوهش. پژوهشگر حوزه علم پیش از پرداختن به پژوهش به توانایی انسان در شناخت نسبی موضوع مورد نظر خود باور دارد. بدون باور به امکان دستيابی به گونه‌ئی شناخت پذیرفتنی و سودمند و کارا پژوهش درباره آن بی معنا و بیهوده است.
٣) پیشفرض معناشناختی: قائل بودن به امکان دستيابی به گزاره‌ها و نظریه‌های صادقی که از واقعیت حکایت دارند به گونه‌ئی که عناصر آن گزاره‌ها و نظریه‌ها به مدلول هائی چونان عناصر واقعیت در جهان مورد نظر اشاره و دلالت دارند و کمابیش متناظر با آن‌ها هستند. پژوهشگر حوزه علم پیش از پرداختن به پژوهش به امکان دستيابی به گزاره‌ها و نظریه‌های صادق درباره موضوع مورد نظر خود باوری دارد. بدون باور به ارجاع نسبی عناصر گزاره‌ها و نظریه‌های دریافتی نهایی به مدلول هائی در جهان ذیربط (جهان فیزیک یا جهان ذهن یا جهان جامعه یا جهان داستان یا جهان مجرد یا ...)، پژوهش درباره آن بی‌معنا و بیهوده است.
٤) پیشفرض روش‌شناختی: قائل بودن به وجود روش پژوهشی درخور در پژوهش درباره موضوع مورد نظر. پژوهشگر حوزه علم پیش از پرداختن به پژوهش به وجود یا امکان ابداع روش درخور برای پژوهش و دستیابی به معرفت و گزاره‌ها و نظریه‌های درخور درباره موضوع مورد نظر خود باور دارد. بدون باور به وجود یا امکان ابداع روش مناسب و کوشش برای بهره‌گیری از آن روش به گونه‌ئی هر چه بهتر پژوهش درباره موضوع مورد نظر بی معنا و بیهوده است.
٥) پیشفرض ارزش‌شناختی: قائل بودن به ارزشمندی پژوهش درباره موضوع مورد نظر. پژوهشگر حوزه علم پیش از پرداختن به پژوهش به ارزشمندی علم و پژوهش علمی به طور عام و ارزشمندی پژوهش ویژه خود درباره موضوع مورد نظر خود به طور خاص باور دارد. بدون باور به ارزشمندی علم و پژوهش علمی به طور عام و ارزشمندی پژوهش ویژه درباره موضوع مورد نظر به‌طور خاص، پژوهش درباره آن موضوع بی‌معنا و بیهوده است. در این زمینه بحث ارزش و ارزش‌شناسی و ارزشمندی بحثی درازدامن است که شاید در جائی بدان بپردازم.
٧. هدف پژوهش: در پژوهش قرار است که پژوهشگر به جستجو درباره موضوع مورد بررسی پرداخته و به مرتبه‌ئی از شناخت درباره آن موضوع یا، به بیانی دقیق تر، درباره یک یا چند وجه موضوع پژوهش، دست یابد. این موضوع مورد پژوهش معمولاً یک هستومند یا یک رویداد یا یک پدیدار یا ویژگی‌ئی از آن‌ها، در جهان فیزیکی یا جهان ذهنی یا جهان اجتماعی یا، تا اندازه ئی، جهان آفریده‌های انسانی است، که از این پس هر گونه موضوع پژوهش به طور کلی هستومند (= هر آنچه از گونه‌ئی هستی برخوردار است) می‌‌نامم. شماری از این وجوه هستومند مورد پژوهش عبارتند از:
١) توانش معرفتی و روش‌شناسی شناخت آن هستومند،
٢) چیستی آن هستومند،
٣) سازمایه‌های تشکیل دهنده آن،
٤) ویژگی‌های آن،
٥) چرایی پدیدآیی آن،
٦) فرایند پدیدایی آن،
٧) روند تحول و دگرگونی آن،
٨) جلوه‌های گوناگون آن،
٩) میانکنش و پیوند آن با هستومندهای دیگر،
١٠) گذشته و آینده آن.
در پیوند با هر یک از وجوه بالا، پژوهشگران گذشته و حال نظریه‌هائی داشته‌‌اند. هر پژوهشگر جديد، با دارا بودن فرضیه‌هاي خاص خود، به پژوهش علمی هر چه دقیق‌تر در واقعیت‌های ذیربط می‌‌پردازد تا با کسب اطلاعات یا شناخت‌های درخور لازم و کافی درباره وجه یا وجود مورد نظر یا١) فرضیه‌ها و نظریه‌های موجود را تأیید کند، یا ٢) فرضیه‌ها و نظریه‌های موجود را نفی کند، یا ٣) پرسش‌هائی را پاسخ دهد و مسائلی را حل کند، و/یا ٤) فرضیه‌ها و نظریه‌های تازه‌ئی را طرح کند.
٨. معنای روشنفکري پژوهی: بر پایه آنچه درباره معنای پژوهش گفته شد، روشنفکری پژوهی عبارت است از فعالیتی پژوهشی که موضوع آن روشنفکری است، تا، درنتیجه پژوهش راستین، تأیید یا تکذیب فرضیه‌ها و نظریه‌ها یا طرح فرضیه‌ها و نظریه‌های جدید یا پاسخ دهی به پرسش‌های آشکار و پنهان درباره مباحث مرتبط با روشنفکری، مانند مباحث زیر، صورت گیرد:
١) بررسی امکان شناخت روشنفکری و چگونگی دستیابی به این شناخت، ٢) چیستی روشنفکری، ٣) عناصر و ویژگی‌های روشنفکری، ٤) چرایی پدیدآیی روشنفکری، ٥) چگونگی پدیدآیی روشنفکری، ٦) عوامل دخیل در پدیدآیی روشنفکری، ٧) چگونگی تحول روشنفکری و عوامل این تحول، ٨) جلوه‌های گوناگون روشنفکری، ٩) میانکنش و پیوند روشنفکری با پدیده‌های دیگر، ١٠) خاستگاه و پایگاه و جایگاه روشنفکری، ١١) گذشته و آینده روشنفکری ١٢) رابطه روشنفکری با نهادهای گوناگون جامعه، ١٣) ... و ١٤) بسا پرسش‌های دیگری که من در فهرست اجمالی این تأملات آنها را گنجانده‌ام.

مطلب‌های دیگر از همین نویسنده در سایت آینده‌نگری:


منبع: 169


بنیاد آینده‌نگری ایران



يكشنبه ۴ تير ۱۳۹۶ - ۲۵ ژوئن ۲۰۱۷

دانش نو

+ دانشگاه چیست؟  رضا داوری اردکانی

+ تشخیص زودهنگام بیماری انسداد عروق قلبی ممکن شد 

+ آیا موسیقی می‌تواند یک زبان باشد؟ کریستوفر بارتل، ترجمه سید جواد فندرسکی ، محمد رجبی

+ انسان‌شناسی هنر به روایت ناصر فکوهی/ هنر به تبعیت از سلیقه بازار در حال نابودی است 

+ چرا مغز آرام خلاق تر است؟ 

+ خلاقیت واقعا یعنی چی؟! 

+ نقش ها و کارکردهای کلیدی ارتباطات 

+ موانع ارتباطات میان افراد 

+ تاثیر فناوری اطلاعات بر سازمان، جامعه و فرد- 

+ هوش مصنوعی ترسوها را درمان می‌کند . فناوری در مسیر کمک به بیماران حمیدرضا تائبی

+ آینده پژوهی یا آینده نگاری یا …؟ 

+ تاملاتي در روشنفكري موسي اكرمي

+ اینترنت، کنکاش گاهی جدید؟ بخش دوم عرصه ی همگانی و آرای عمومی: از نشریات تا اینترنت 

+ رویکردها و ابزارهای نوین موثر در آینده پژوهی هوشمندی کسب‌و‌کار فرشاد وحیدپور

+ فرزندان ما مرد عنکبوتي را بهتر مي‌شناسند  ابوذر سيفي‌کلستان

+ اخلاق جانشین قدرت رضا اسمخاني

+ رویکردی انسان شناختی به: گفتمان میراث طبیعی و گردشگری روستایی مرتضی رضوانفر

+ تغییر فرهنگی با رفتار رهبران سازمان شروع می‌شود مترجم: احسان زائری

+ دامنه و هزینه های تغییرات اجتماعی داوود نادمی

+ آینده‎اندیشی: توصیه‎ای دوستانه یا ضرورتی انکار ناپذیر.؟ 

+ ظرفیت های تقویت همبستگی اجتماعی 

+ نظریه‌های ارتباطات توسعه سرینیواس آر ملكات

+ در کمتر از یک دقیقه بیشترین تاثیر را در اولین ملاقات خود داشته باشید! مهسا قنبری

+ ماشین‌های هوشمند و بازتعریفی تازه از نقش کارکنان دانش‌محور حمیدرضا تائبی

+ پیش‌نیازهای نوآوری در کشور. سیدهاشم هدایتی

+ عقل و توسعه یافتگی حسین عرب

+ آینده، اکنون است  آرش بصیرت

+ آینده پژوهی به کجا خواهد رفت؟ 

+ ابزارهای توسعه هوش تجاری در سازمان مهندس پدیده فدائی فرد

+ دانش، پلی به سوی توسعه. دکتر غلامحسین عبیری

+ کوشش برای ساختن جهانی باهوش‏تر. 

+ نوگرایی قدیمی و نو  گفت‌وگو با سیدجعفر مرعشی

+ تئوري سازمان در عمل. 

+ سازمان هاي هزاره سوم 

+ دیدگاه های سه گانه درباره محرک های آینده نگاری 

+ به صدها تحلیل‌گر اطلاعات نیاز داریم! 

+ چگونه براي نوجوانان کسب و کار ایجاد کنیم؟ تونی مارتین

+ چرا گاهی محاسبات فعالان اقتصادی با واقعیت منطبق نمی‌شود؟ محسن رنانی

+ آیا توفانی سازنده در راه است!؟ 

+ 4 راهکار برای مشارکت کارمندان در خلق ایده‌های نو 

+ نقش الگوی ذهنی در موفقیت کامران فرنیان همدانی- علی توکلی یرکی

+ چالش ­های فلسفی نظریه کوانتوم استاندارد 

+ از اشتباه فیلسوف هم باید درس آموخت 

+ بوته سوخته 

+ دانش آینده یک نیاز ملزم برای بشر امروز است‌ 

+ ما آموزش می دهیم, اما دانش آموزان یاد نمی گیرند 

+ باید از قاره ششم بیشتر بهره​مند شویم . فرانک فراهانی جم

+ شناسایی و خوشه‌بندی سامانه‌ها و ابزارهای مدیریت دانش شخصی عاطفه شریف ، رضوان حسین قلی زاده

+ بررسی زیرساخت‌های مدیریت دانش و تأثیر آن بر هوش سازمانی در پژوهشگاه‌های‌ وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری محمدرضا شکاری ، محمدرضا اسمعیلی گیوی ، حمید کشاورز

+ اثربخشی پژوهش های علمیِ داخلی بر شاخص های توسعه ی ایران آقای وحید احسانی ، دکتر موسی اعظمی، دکتر سیّد محمّد باقر نجفی ، دک

+ ویژگی‌های بایسته معلمان در بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری مدارس هوشمند 

+ پاسخ بنیادین به یک سؤال دیرین: چرا ما ایرانیان در مسیر توسعه درجا زده ایم؟ دکتر محسن رنانی

+ وقتی از دانش بنیان حرف می زنیم از چه چیز حرف می زنیم سیدرضا علوی

+ نوآوري باز انقلابی نوین در پارادایم نوآوري الهام سهامی

+ چشم انداز به عنوان روش آینده پژوهی 

+ در جستجوی الگوی نوین یادگیری­زدایی سازمانی[1] 

+ رابطه هوش و مقدار توانایی حقیقی‌تان 

+ جامعه شناسی امروز ... sociology دکتر علی اصغر سعیدی

+ پروژه «صفر» هاروارد برای چگونه اندیشیدن علی ذوالفقاریان

+ اگر خواهان تغییر هستید شما باید خود تغییر باشید 

+ ضرورت تغییر و تحول و موانع موجود در سازمان های دولتی و نیمه دولتی 

+ تغییر و تحول مثبت در سازمان 

+ تغییر و تحول سازمانی ، مقاومت در برابر تغييرات و راههاي غلبه بر آن 

+ مديريت تغيير 

+ انسان بی‌نقص 

+ سلسله بحث هایی برای خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی(13) 

+ نوآوری و کارآفرینی 

+ سلسله بحث هایی برای خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی 

+ سلسله بحثهایی برای خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی 

+ برنامه ریزی فرهنگی ابزار کارامد توسعه فرهنگ عمومی 

+ هوش مصنوعی چطور جهان تجارت را متحول می‌کند؟ 

+ درمان هدفمند به کمک داروهای هوشمند. ایلیا امیری

+ الفبای مدیریت فناوری اطلاعات CIO یا مدیر فناوری اطلاعات کیست؟ 

+ مدیر فناوری اطلاعات چه کسی است؟ 

+ گردش نخبگان یا چرخش نخبگان؟ 

+ تجربیات سواد اطلاعاتی در محیط کار 

+ سواد اطلاعاتی. 

+ سواد اطلاعاتی کلید اصلی یادگیری 

+ فعالیت هوشمندتر به جای کار سخت و طاقت فرسا. 

+ آسانترین نوع تغییر، ایجاد تغییر دردانش و معرفت است. 

+ توسعة صنعتي مقهور تفكر سخت‌افزاري و جاذبة مستغلات سيدغلامحسين حسن‌تاش

+ آسیب‌شناسی توسعه نامتوازن در ایران معصومه اشتیاقی

+ مدارس هوشمند 

+ سازمان قرن 21 

+ عصر جدید تقابل انسان و ماشین. 

+ انسان، ماشین و آن‌چه بین آنهاست جنز کلاسن

+ حمایت اجتماعی ادراک شده و سرزندگی تحصیلی: نقش واسطه ای باورهای خودکارآمدی تحصیلی 

+ رقابتی سودجویانه در آموزش 

+ آیا در دنیای واقعی به هوش مصنوعی اطمینان می‌کنیم 

+ از علم کاشف تا تناقض ممکن 

+ اصـل چنـد بُعـدی بـودن سیـستـم هـای اجتمـاعــی- فرهنگـی (نظـام های اجتمـاعــی) 

+ چرا شناخت جوامع دانایی مهم است؟ 

+ سازمان های یادگیرنده رحیم کاوه

+ نقــــش هـــــوش معنــــوی و احساسی در مديــــريـت نسرين رضائي

+ هوش معنوی (SQ) چیست؟ 

+ تاثیر هوش معنوی بر عملکرد کارکنان در سازمان ام لیلا قربان زاده

+ خصوصیات مدیر 

+ شما درون‌گرا هستید یا برون‌گرا؟ نقش این ویژگی‌ها در موفقیت شما چیست؟ هرمز پوررستمی

+ آموختن برای فردا الوین تافلر

+ كشف و يادگيري پديده هاي استثنايي با به كارگيري تئوري استثنائات و تئوري رضايتمندي مسعود عابسي ، الهه حاجي گ ليزدي



info@ayandehnegar.org
©Ayandehnegar 1995