Iranian Futurist 
Iranian Futurist
Ayandeh-Negar
Welcome To Future

Tomorow is built today
در باره ما
تماس با ما
خبرهای علمی
احزاب مدرن
هنر و ادبیات
ستون آزاد
محیط زیست
حقوق بشر
اخبار روز
صفحه‌ی نخست
آرشیو
اندیشمندان آینده‌نگر
تاریخ از دیدگاه نو
انسان گلوبال
دموکراسی دیجیتال
دانش نو
اقتصاد فراصنعتی
آینده‌نگری و سیاست
تکنولوژی
از سایت‌های دیگر


واژه ها .... این واژه های لعنتی!

اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
Twitter Google Yahoo Delicious بالاترین دنباله

[05 Nov 2016]   [ عاطفه اولیایی]


یادش به خیر! یاد آن بحث های داغی که بیشتر دانشجوی جهان سومی و استاد جهان اولیش را درگیر می کرد. دانشجو از شنیدن این که رابطه ی بین زبان و واقعیت یک طرفه است، زیرا که «زبان واقعیت را رقم می زند» و .... در جلسات بعدی هم « در خارج از متن ، هیچ وجود ندارد» ، « واقعیات ذهنی اند»، و « نویسنده هم جان به جان آفرین تسلیم کرده است.» و استاد نیز ناآرام بود ... از به چالش کشیده شدن در چنان محیط فرهنگی که بحث ها ی دامنه دار را در کلاس ( شاید هم در واقع همه جا) حملات شخصی، گستاخی و رودررویی می داند و نمی پسندد.‌

این که بگوییم واقعیت از طریق زبان بیان می شود، آنچه بیان می شود جنبه ای از واقعیت است که آگاهانه یا ناآگاهانه بر اساس تمایزگذاری های گوینده انتخاب شده است با این که واقعیت خارجی چنان سیال است که گویی وجود ندارد،‌ و یا این که از ورای واژه ها شگل می گیرد، زمین تا آسمان فاصله داشت! با پرش از روی این دره و با نادیده گرفتن خاصیت ارجاعی زبان ( که مطلق نیست ولی وجود دارد)، دنیا را می توان مطابق میل خود توصیف کرد و توصیف را نیز عین واقعیت دانست. از طرف دیگر آیا به راستی می توان واٰژه را محمل واقعیت دانست؟ و یا شاید حتی بازتاب آن خواند؟ آیا در مسیر دیدن به گفتن، فعالیت ممیزی فکری ـ ذهنی وجود ندارد؟‌ اگر وجود داشته باشد پس انگیزه هم در این روند جایی دارد زیرا که گوینده قرار نیست ماشینی برنامه ریزی شده باشد. در این صورت مرثیه ی مرگ نویسنده را خواندن، چندان جایی ندارد. انتخاب واژه ها را ( این واژه های دوست داشتنی و لعنتی! )‌ محرکی است ، حال چه آگاه چه ناخودآگاه! اما باید واقعیتی وجود داشته باشد که توسط عاملی به کلمه ریخته و بیان/نوشته/نمایانده شود.

این ساده ترین استدلالم بود در ادعای توانایی زبان ( و واژه)‌ به ساختن واقعیت. دنباله ی منطقی نظر استاد و بازتاب اجتماعی آن عبارت است از مسؤل دانستن کامل فرد در ساختن اقعیت زندگی خود. نظری که بین دست راستی های مخالف برنامه های رفاه اجتماعی ریشه ای بس عمیق در خودخواهیشان دارد. فقیر مقصر فقر است .....

نکته ی ظریفی که طرفداران سیاست های راست را در عرصه ی اجتماع و دانشجویان مبهوت پسا مدرنیسم و لیبرالیسم را در دانشگاه ها به دنبال چنین مواضعی می کشاند، در وجود ته رنگی از حقیقت در این نظرات است، و تأکید می کنم: تنها ته رنگی!

بله، زبان واقعیت را می سازد ولی نه در خلأ‌ بلکه بر زمینه ای که از پیش وجود داشته است! این زمینه را افراد می سازند ونه واژه ها و در خلأ! بله، واقعیت سیال است ولی نه از امروز به فردا! و نه به آن شدت سیال، که توصیف و معنا کردن را نا ممکن کند. بله، فرد مسؤل شکل دادن به واقعیت زندگی خود است ولی از مس، نمی تواند طلا بسازد و اگر هم روزی این آرزو عملی بشود، نه به این زودی ها و نه برای همگان است!

بخشی بسیار کوچک از حقیقت را کل آن و نیز مطلق خواندنش فریبکاری است و نیز وجهی از آن را، هر چند کوچک و هر چند دور، ندیدن، نا آگاهی است. ندیدن وجهی که آرام آرام باعث دگرگونی است، می تواند نتایج دهشتناکی داشته باشد. رمان «گورستان پراگ» امبرتو اکو را به یاد می آورم که نحوه ی شکل گیری نظریات ضد یهودی را چگونه با زبردستی به روایت کشانده است. اولین آجر کوره های آدم سوزی هیتلر، در قرون وسطی گذاشته شد، و آن هم با دیگری گردن یهودیان، «لطیفه» پراکنی در مورد آن ها، داستان بافی و البته بدون دسیسه های سیاسی کار ار پیش نمی رفت. توده ها هم برای سرگرمی و «خوش گذرانی» این تاکتیک های نخبگان قدرقدرت را «معصومانه» ( اگر نگوییم ابلهانه) طی قرن ها تکرار کردند تا هیتلر توانست در قرن بیستم، این کشته را درو کند و با برتر شمردن خودِ آریائيش، به پای سوزاندن یهودی دیگر شده برود.

بله، زبان واقعیت را می سازد ولی نه در خلأ و نه از امروز به فردا. چرا واژه های مورد استفاده برای سخن گفتن از دیگری،‌زنان، کودکان و شوخی های ملیتی، جنسی و جنسیتی به حساسیتی روز افرون دامن زده اند؟ سی چهل سال پیش چنین نبود. خیال همه هم راحت بود،... هر که هر چه می خواست می گفت و شنوندگان نیز با او همراهی می کردند؛ و اگر هم در میانِ حتک حرمت شدگان بودند، به روی خود نمی آوردند. برای قدرت سرکوبگر چه از این بهتر؟ هر چه برخورد کمتر، امکان ایجاد فضای آموزشی کمتر و توده های نا آگاه تر و بردبار تر دهنه را راحت تر می پذیرند، سپس خود را محق به افسار بستن نیز می دانند.

آیا برخورداری از چنین حساسیتی خوب است یا بد؟ سنجیدن واژه هایی که برای توصیف دیگران به کار می بریم لازم است یا نه؟ این حساسیت انسانی است یا مته به خشخاش گذاشتن است؟ آیا همچنان که مارکسیست ها تبلیغ می کردند،‌ اصل را فراموش کردن و به تله ی فرع افتادن است؟ عاملیت یافتن و دفاع از خود و همنوع است یا نادیده و بی اهمیت شمردن اوست؟ استقبال از «دیگری» با آغوشی باز است یا منزوی ساختنش؟‌ برجسته کردن هویت خود به قیمت نفی هویت دیگری است یا محق دانستن هویت های دیگر است؟

در هر دوسوی این روند بوده ام. من و خانم استاد، برای هم، دیگری بودیم: من، زنی جهان سومی و تازه وارد و محتاج « فراگیری حقوق زنان» و بنا بر این، موظف به قبول هر چه به حلقومش می ریزند و «او»‌، زیرا که «ما» را نمی شناخت. در آن دوره، ما نه با یکدیگر، که با کلیشه هایی که دیگران از ما ساخته بودند ( و درونی کرده بودیمشان) در تعامل بودیم... ولی به تدریج، کلیشه های «دیگری ساز » دیروزی، لااقل به گفتگو با هم نشستند، وی با وجهی از زنان جهان سومی آشنا شد که برایش غیر منتظره بود و من نیز دریافتم زنان را بسیار بیش از آنچه فکر می کردم نیاز و شایستگی است.

نکته ی دیگر، سنجش خود است. چگونه به خود اجازه می دهیم به دیگری نظر از بالا بیندازیم حتی به شوخی؟ مگر نه آن که لازمه اش برتر دانستن خود است؟ بر پایه ی چه معیاری ارجح شده ایم؟

همه این شعر را در باره ی رفتار نازی ها با «دیگری»‌ به خاطر داریم:

اول سراغ کمونیست ها آمدند،

سکوت کردم چون کمونیست نبودم.

بعد سراغ سوسیالیست ها آمدند،

سکوت کردم زیرا سوسیالیست نبودم.

بعد سراغ یهودی ها آمدند،

سکوت کردم چون یهودی نبودم.

سراغ خودم که آمدند،

دیگر کسی نبود تا به اعتراض برآید.[1]



واژه ها! این واژه های لعنتی و دوست داشتنی ...

مطلب‌های دیگر از همین نویسنده در سایت آینده‌نگری:


منبع:


بنیاد آینده‌نگری ایران



دوشنبه ۵ تير ۱۳۹۶ - ۲۶ ژوئن ۲۰۱۷

هنر و ادبیات

+ نگاه نو شمارة 113،بهار 1396 منتشر شد 

+ کتاب ۲: نوجوانی هرمز داورپناه

+ 46 – کودتا  هرمز داورپناه

+ وقتی یک فیلسوف رمان می‌نویسد مهسا رمضانی

+ 45- خروس جنگی هرمز داورپناه

+ اسکار ۲۰۱۷؛ «فروشنده» برنده شد 

+ 44 – مرغ، یا خروس؟ هرمز داورپناه

+ 43- فرشته هرمز داورپناه

+ نامیرا  سپیده

+ 42 - سقوط ماه هرمز داورپناه

+ 41- کرم ها هرمز داورپناه

+ 40- سگ شکاری  هرمز داورپناه

+ عرصه ی همگانی و آرای عمومی: از نشریات مکتوب تا اینترنت 

+ فرهنگ به مثابه نمایشی تجاری (۱) 

+ مدرسه ی دموکراتیک ـ آموزش هماگن 

+ سایه روشن  سپیده

+ 39- صاحبخانه هرمز داورپناه

+ 38- نادر شاه افشار هرمز داورپناه

+ قصه کودک پناهجو برای کودکان اروپایی ایندیپندنت برگردان لیلا حسین زاده

+ پاره های معماری(14)، آناتول کوپ: معماری و دولت در قرن بیستم-بخش اول ناصر فکوهی

+ 37- سرخ پوست ها  هرمز داورپناه

+ 36- آلبالو پلو هرمز داورپناه

+ تاریخ تکرار نمی شود عباس احمدوند

+ هنر گفت و گو ـ آرک دیلی با ساسکیا ساسِـن برگردان آرش بصیرت

+ واژه ها .... این واژه های لعنتی! عاطفه اولیایی

+ 35- آرسن لوپن هرمز داورپناه

+ پیام  سپیده

+ ۳۴- ارکستر گلاب دره هرمز داورپناه

+ 33- زولبیا بامیه هرمز داورپناه

+ " رؤیا "  سپیده

+ 32- جریان نفت هرمز داورپناه

+ 31 - کوچه قٌجَرا هرمز داورپناه

+ 30- فرار از خانی آباد هرمز داورپناه

+ جرقٌه  سپیده

+ ۲۹ - دزد هرمز داورپناه

+ دعوت  سپیده

+ ۲۸ - زنبور ها هرمز داورپناه

+ شعله ای باید  سپیده

+ ۲۷- درس انشاء هرمز داورپناه

+ پرواز  سپیده

+ 26- سینما بهار هرمز داورپناه

+ فردا   سپیده

+ 25- مردی در استخر هرمز داورپناه

+ تاریخ ادبیات قرن بیستم روسیه  ترجمه: آبتین گلکار

+ چرا داستان کوتاه، سبک‌ برتر ادبی قرن21 شده‌ است؟ ترجمه از ماندانا سجادی

+ نقش هنر در روابط انسانی 

+ هنر در قرن بیست و یکم تصویری از آینده هنر. روبین ثورن تیاسک

+ طپش خاک  سپیده

+ 24 - سفر عید هرمز داورپناه

+ معماری آینده و فرم زایی فارغ از خاستگاه به مثابه روش آرش بصیرت

+ فلسفه: از راز و رمز تا سبزی فروشی ها؛ گفتگو با عبدالحسین آذرنگ منیره پنج تنی

+ بی نازنین: جهان سیاه و سفید لیلا صادقی

+ آوازِ دوردستِ زنی در عمقِ گرم زمین/ زاویه دید «اقتباس» در فیلم «گاوخونی» اثر بهروز افخمی محمد هاشمی

+ دلسوخته -- داستان واقعی بابک پایدار

+ 23 – لوژ سواری هرمز داورپناه

+ جدایی  سپیده

+ 1- محکوم بابک پایدار

+ فریاد سکوت  سپیده

+ نبرد عشق ی. صفایی

+ 22- ترور هرمز داورپناه

+ زیر خاکستر  سپیده

+ 21- سیگار هرمز داورپناه

+ راه مشترک  سپیده

+ 20- نیش عقرب هرمز داورپناه

+ فمینیسم اولیه استفان هُدگسُن رایت برگردان مهسا صباغی

+ کودکان در کجای بازی فرهنگ هستند (نگاهی انسان شناختی به زندگی و آثار ساعدی -بخش پنجم) فاطمه خضری

+ 19 - حمٌام عمومی هرمز داورپناه

+ باور  سپیده

+ 18-اجننٌه  هرمز داورپناه

+ اسطوره ورابطه ی آن با فرهنگ ج. همکار

+ 17 – کازانوا هرمز داورپناه

+ امید  سپیده

+ 16-آقای شمر هرمز داورپناه

+ انسان شناسی زیست محیطی آذین محمدی

+ پدیدارشناسی معماری در آرای استیون هال، آلبرتو پرز-گومز و یوهانی پالاسما علی اکبری

+ سطح یا صورت مسئله این است! علی خانمحمدی

+ (نگاهی انسان شناختی به زندگی و آثار ساعدی -بخش پنجم) فاطمه خضری

+ 15- حسین کرد شبستری هرمز داورپناه

+ درباره فرهنگ و پالایش آن  ج. همکار

+ چشم انداز  سپیده

+ 14- بادبادک هرمز داورپناه

+ 13– جناب سرهنگ هرمز داورپناه

+ ساعدی از نگاه دیگران (نگاهی انسان شناختی به زندگی و آثار ساعدی بخش چهارم) فاطمه خضری

+ ساعدی و زندگی حرفه ایش(نگاهی انسان شناختی به زندگی و آثار ساعدی بخش سوم) فاطمه خضری

+ شب سفر در ایران امیر هاشمی مقدم

+ «کودک و استثمار» اصلانی دکتر ناصر فکوهی

+ " جنگل"  سپیده

+ 12- گنجشک ها هرمز داورپناه

+ پیوند  سپیده

+ انسان‌شناسی بلندگوهای بُلند یوسف سرافراز

+ ساعدی و تاریخ دورانش (نگاهی انسان شناختی به زندگی و آثار ساعدی بخش دوم) فاطمه خضری

+ 11- تیر و کمان هرمز داورپناه

+ نگاهی انسان شناختی به زندگی و آثار ساعدی فاطمه خضری

+ تا سکوت برف: دریای سیاه ماری نوئل ریو برگردان منوچهر مرزبانیان

+ بازگشت  سپیده

+ 10 – خانۀ سه راه جعفرآباد هرمز داورپناه

+ 9- کاراگاه هرمز داورپناه

+ مغاک  سپیده

+ خوشبخت تر سیما مهذب

+ خواب  سپیده



info@ayandehnegar.org
©Ayandehnegar 1995